Yapay zekâ destekli işitme cihazları: Bernafon'da bu teknoloji ne yapıyor?

İşitme cihazı araştırmaya başlayan hemen herkes birkaç gün içinde aynı ifadelerle karşılaşıyor: "yapay zekâ destekli", "makine öğrenmesiyle eğitilmiş", "derin sinir ağı". Bu ifadeler boş pazarlama sözleri değil, ama sanıldığı kadar sihirli de değil. Bu yazıda, Bernafon cihazlarında bu teknolojinin somut olarak ne yaptığını, hangi ailede hangi özelliğin bulunduğunu ve günlük hayatta neyi değiştirip neyi değiştirmediğini anlatıyoruz.

İşitme cihazında "yapay zekâ" tam olarak ne demek?

İşin özü şu: cihazın içindeki ses işleme yazılımı, siz onu takmadan çok önce, laboratuvarda milyonlarca gerçek yaşam ses kaydıyla eğitiliyor. Model bu eğitim sırasında "bu bir konuşma sesi", "bu tabak şıngırtısı", "bu trafik", "bu rüzgâr" ayrımını yapmayı öğreniyor. Eğitim bittiğinde ortaya çıkan model, cihazın çipine yerleştiriliyor ve kulağınızdayken saniyede binlerce kez karar veriyor.

Buradan çıkan iki önemli sonuç var:

• Cihaz, sizi tanıyıp zaman içinde kendi kendine öğrenmiyor. Fabrikadan zaten öğrenmiş halde çıkıyor.
• Cihazın sizin işitme kaybınıza uyması bambaşka bir iş. O, ölçüm ve ayarla, yani odyometri ve uygulama sürecinde oluyor.

Bu ayrımı akılda tutmak, cihaz seçerken beklentiyi doğru yere koymanızı sağlar.

Bernafon ailelerinde bu teknoloji nerede duruyor?

Bernafon, Danimarka merkezli Demant grubuna bağlı bir üretici. Üst segment cihazlarında kullanılan sinir ağı teknolojisi de grubun aynı platformundan geliyor. Aşağıda güncel ailelerin her birinde hangi teknolojinin bulunduğunu bulacaksınız.

Encanta: derin sinir ağı ve hareket algılama

2024'te tanıtılan Encanta, Bernafon'un en gelişmiş ailesi. Öne çıkan yanları şunlar:

• DNN 2.0 (derin sinir ağı): Sayısız arka plan gürültüsü tipini tanımak üzere eğitilmiş bir model. Gürültüyü tanıdığında bastırıyor, konuşmayı öne çıkarıyor.
• Smart Sensor: Encanta'nın 300 ve 400 seviyelerinde bulunan hareket algılama sistemi. Başınızın sabit mi olduğunu, sağa sola mı döndüğünü yoksa yürüyor mu olduğunuzu algılıyor ve yönlülük ile gürültü azaltmayı buna göre ayarlıyor. Kalabalık bir sofrada konuşmacıdan konuşmacıya bakarken işe yarayan kısım tam olarak burası.
• Smart Directionality: Mikrofonların yönelimini 24 frekans kanalının her birinde ayrı ayrı ve sürekli uyarlıyor.
• Dört performans seviyesi: 100 CONNECT, 200 GO, 300 ENGAGE ve 400 PRO. Seviye yükseldikçe karmaşık, gürültülü ve kalabalık ortamlardaki performans artıyor.
• Şarj ve bağlantı: Bernafon, yeni ve daha küçük şarj ünitesiyle bir saatlik şarjın bir günlük kullanım sağladığını belirtiyor. Cihaz iPhone ile uyumlu; LE Audio destekli Android telefonlarla da çalışıyor.

Alpha XT ve Alpha: Hybrid Technology

Alpha ailesinin temelinde Bernafon'un Hybrid Technology adını verdiği yapı var. Bu yapı dört bloktan oluşuyor ve blokların birkaçı doğrudan makine öğrenmesiyle biçimlendirilmiş durumda:

1. Hybrid Sound Processing: Gerçek zamanlı geniş bant kompresyonla, 24 frekans bandındaki yüksek hassasiyetli kompresyonu birleştiriyor.
2. Hybrid Noise Management: Ortamı sürekli izliyor ve yalnızca sinyal gürültü oranı gerçekten iyileştirilebiliyorsa devreye giriyor. İçindeki Smart Noise Reduction, hangi duruma ne kadar gürültü azaltma uygulanacağını makine öğrenmesiyle öğrenmiş.
3. Hybrid Feedback Canceller: Statik ve dinamik iki geri besleme sistemi birlikte çalışıyor, sinyali saniyede 126.000 kez izliyor ve ıslık sesini siz duymadan önce engelliyor.
4. Hybrid Directionality: 24 ayrı bantta çalışıyor ve gürültü azaltmayla eşgüdümlü hareket ediyor.

Alpha XT bunlara ek olarak Hybrid Sound Care taşıyor. Bu özellik rüzgâr ve temas gürültüsünü, yani cihazın gövdesine dokunma ya da saç sürtünmesi gibi sesleri, sinyal işlemenin en başında azaltıyor. Rüzgârın konuşmayı bastırdığı durumlar için ayrıca bir rüzgâr gürültüsü koruması bulunuyor.

Alpha ailesi kulak arkası modellerin yanı sıra kişiye özel kalıplı kulak içi modeller olarak da üretiliyor. Kulak içi seçenekler hakkında daha ayrıntılı bilgi için işitme cihazı çeşitleri rehberimize bakabilirsiniz.

Viron: DECS ile gerçek zamanlı ortam kontrolü

Viron ailesi, Bernafon'un DECS (Dynamic Environment Control System) mimarisini kullanıyor. Buradaki yaklaşım biraz farklı: sinir ağı yerine, dört dinamik bileşenin gerçek zamanlı olarak birlikte çalışması esas alınıyor. Gürültü yönetimi, kazanç kontrolü, konuşma işleme ve geri besleme engelleme aynı anda ve sürekli çalışıyor.

Bernafon'un paylaştığı rakamlarla bu mimari, geri beslemeyi saniyede 126.000 kez ölçüyor, kazancı saniyede 20.000 kez ayarlıyor ve ses ortamını saniyede 32.000 veri noktasıyla analiz ediyor.

Leox: ileri derece işitme kayıpları için

Leox, ileri ve çok ileri derece işitme kaybı olan kullanıcılar için üretilen süper güçlü ve ultra güçlü modelleri kapsıyor. Aynı gerçek zamanlı ses işleme mimarisini yüksek kazanç gerektiren kayıplara taşıyor. Koklear implantla birlikte, yani çift modlu kullanımda da tercih edilebiliyor.

Günlük hayatta ne fark ediyor?

Teknik isimler kâğıt üzerinde etkileyici duruyor. Asıl soru, Gazimağusa'da geçen sıradan bir günde bunun ne anlama geldiği:

• Kalabalık bir aile sofrasında: Karşınızdaki kişiye döndüğünüzde cihazın odağı sizinle birlikte kayıyor. Hareket algılayan sistemler tam da bu anı hedefliyor.
• Sahilde ya da açık havada: Rüzgâr, işitme cihazı kullanıcılarının en sık şikâyet ettiği konulardan biri. Rüzgâr gürültüsünü sinyalin en başında ele alan cihazlar burada belirgin fark yaratıyor.
• Çarşıda ve markette: Yankılı, çok kaynaklı ortamlarda gürültü azaltmanın ne zaman devreye gireceğine karar veren sistem, konuşmayı bastırmadan gürültüyü geri çekmeye çalışıyor.
• Araba içinde: Motor ve yol gürültüsü sabit bir arka plandır. Bu tür sabit gürültüler, eğitilmiş modellerin en rahat tanıdığı seslerdendir.

Yapay zekâ neyi çözmez?

Bu kısmı atlamak istemiyoruz, çünkü beklentinin doğru kurulması cihazdan memnun kalmanın en önemli şartı.

• İşitme kaybını geri getirmez. Cihaz mevcut işitme kapasitenizi en iyi şekilde destekler, kaybı onarmaz.
• Ölçüm ve ayar olmadan bir anlamı yoktur. Aynı model cihaz, doğru odyometri ve doğru ayarla takıldığında bambaşka bir sonuç verir. Testin nasıl yapıldığını merak ediyorsanız işitme testi rehberimizi okuyabilirsiniz.
• Beyin adaptasyonu zaman ister. Uzun süredir duymadığınız sesler geri geldiğinde, beynin bunları yeniden işlemesi haftalar alabilir. Bu süreci cihazla ilk 30 gün yazımızda ayrıntılı anlattık.
• Kulak kalıbı ve uç seçimi hâlâ belirleyicidir. En gelişmiş çip bile, kulağa doğru oturmayan bir kalıbı telafi edemez. Konuyla ilgili ayrıntı için kulak kalıbı rehberimize bakın.
• En üst seviye herkes için gerekli değildir. Günün büyük bölümünü sakin bir evde geçiren biriyle, her gün kalabalık ortamlarda çalışan birinin ihtiyacı aynı değildir. Seviye seçimi yaşam tarzına göre yapılır.

Hangi model ve seviye size uygun?

Bu sorunun cevabı ne markadan ne de teknoloji isminden çıkar. Sırasıyla şunlara bakılır: işitme kaybınızın derecesi ve tipi, günlük hayatınızda en çok zorlandığınız ortamlar, el becerisi ve görme durumunuz, telefon ve televizyon kullanım alışkanlığınız.

Bu yüzden ilk adım her zaman aynı: işitme kaybınızı netleştiren bir odyometri. Cihaz alımıyla devam eden danışanlarımız için bu test merkezimizde ücretsizdir.

Mağusa'da Bernafon uygulaması ve sonrası

Mağusa İşitme Cihazları olarak Gazimağusa'da Bernafon yetkili satıcısı ve servisiyiz. Cihazın seçiminden ince ayarına, bakımından uzun vadeli takibine kadar tüm adımlar KKTC içinde, aynı ekiple yürütülüyor. Marka seçerken yerel servisin neden bu kadar belirleyici olduğunu ayrı bir yazıda anlattık.

Yapay zekâ destekli bir cihazın size uygun olup olmadığını konuşmak için bize ulaşabilir, telefon veya WhatsApp üzerinden randevu alabilirsiniz. Cihazları deneyerek karar vermenizi öneriyoruz.

Hangi modelde hangi teknoloji var, tek tek görmek isterseniz: İki şubemizde de aynı cihazları uyguluyoruz. Modelleri teknik özellikleriyle karşılaştırdığımız Bernafon model rehberimize göz atabilirsiniz.