KKTC'de yenidoğan işitme taraması nerede yapılır? Sonuç "refer" çıkarsa ne olmalı?

KKTC'de yenidoğan işitme taraması zorunlu mu?

Dünyanın çoğu ülkesinde olduğu gibi KKTC'de de yenidoğan işitme taraması, doğumdan sonraki ilk günlerde rutin olarak önerilen bir kontroldür. Her 1000 bebekten birkaçı, aileden herhangi bir işitme kaybı öyküsü olmasa bile, doğuştan işitme kaybıyla dünyaya geliyor. Bebek dışarıdan tamamen sağlıklı görünebilir; işitme kaybı ancak bir tarama testiyle ortaya çıkar. Bu yüzden "bebeğim seslere tepki veriyor, sorun yok" düşüncesiyle taramayı atlamak risklidir: küçük bebekler ilk aylarda ani seslere (kapı çarpması, yüksek konuşma gibi refleks tepkiler) tepki verse bile, konuşma frekanslarındaki hafif-orta dereceli bir kayıp bu şekilde fark edilmeyebilir.

Tarama nerede yapılır: devlet hastaneleri ve özel merkezler

Kıbrıs'ta yenidoğan işitme taraması iki ana yoldan yapılabilir:

• Doğumun gerçekleştiği hastanede: KKTC'deki devlet hastanelerinin çoğunda, doğum sonrası taburcu olmadan önce ya da ilk kontrol ziyaretinde bebeğe temel bir işitme taraması uygulanır. Bu, ailenin ek bir randevu almadan süreci başlatabildiği en pratik yoldur.
• Bağımsız bir işitme merkezinde: Hastanede tarama yapılamamışsa, gecikmişse veya ikinci bir değerlendirme isteniyorsa, bebek doğrudan bir işitme merkezine getirilerek tarama yaptırılabilir. Gazimağusa'da merkezimizde bu taramayı, bebeğin uyku saatlerine uygun, sakin bir ortamda gerçekleştiriyoruz.

Hangi yol izlenirse izlensin önemli olan, taramanın atlanmadan ve mümkünse doğumdan sonraki ilk ay içinde yapılmış olmasıdır.

Test nasıl işliyor: AABR

Yenidoğan taramasında kullanılan test bebeğe acı vermez, iğne veya ışık içermez; çoğunlukla bebek uyurken birkaç dakikada tamamlanır. Merkezimizde taramayı AABR (Otomatik İşitsel Beyin Sapı Cevabı) ile yapıyoruz: kulağa gönderilen hafif bir tıklama sesine karşı beyin sapının verdiği elektriksel yanıtı ölçen, küçük ve taşınabilir bir cihazla uygulanan bir yöntem. AABR, sesin yalnızca iç kulağı değil kulaktan beyne kadar tüm işitsel yolu taradığı için, yalnızca iç kulağı ölçen OAE (Otoakustik Emisyon) testine kıyasla daha güvenilir sonuç verir.

Sonuç "refer" (şüpheli) çıktı, şimdi ne olacak?

Bir taramadan "refer" (geçemedi/şüpheli) sonucu çıkması kesin bir işitme kaybı tanısı değildir. Kulakta kalan sıvı, doğum sonrası ödem ya da test sırasındaki hareketlilik gibi geçici nedenler sonucu etkileyebilir. Ancak sonucu görmezden gelmemek gerekir. Uluslararası kabul gören ve bizim de merkezimizde uyguladığımız takip çizelgesi kısaca "1-3-6 kuralı" olarak bilinir:

• 1. ay: Tarama tamamlanmış olmalı.
• 3. ay: Şüpheli sonuç varsa, tanısal (ayrıntılı) odyolojik değerlendirme tamamlanmış olmalı.
• 6. ay: Gerçek bir işitme kaybı doğrulanmışsa, işitme cihazı veya diğer müdahale süreci bu yaşa kadar başlamış olmalı.

Bu takvime uyulması, konuşma ve dil gelişiminin kritik dönemi kaçırılmadan desteklenmesini sağlar. "Refer" sonucu aldıysanız merkezimizi arayarak tanısal değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz; süreç boyunca aileye adım adım eşlik ediyoruz.

Mağusa'da bebeğiniz için sonraki adım

Yeni doğan taraması yaptırmadıysanız, sonucu şüpheliyse ya da ikinci bir görüş almak istiyorsanız, Gazimağusa'daki merkezimiz KKTC'nin her bölgesinden gelen ailelere bebek dostu bir ortamda tarama ve tanısal değerlendirme hizmeti sunuyor. Süreç hakkında merak ettiklerinizi konuşmak için bizi arayabilir ya da doğrudan randevu talep edebilirsiniz.